Nhận giấy mời của cảnh sát Đài Loan thì phải làm gì?

Vừa nhận giấy mời, nên làm gì trước tiên?

Trước khi đến đồn, hãy làm những việc sau:

1. Xác nhận tư cách: giấy mời ghi bạn là “nghi phạm” (犯罪嫌疑人) hay “người làm chứng” (證人). Không rõ thì gọi số điện thoại chính thức in trên giấy để hỏi đơn vị thụ lý.
2. Hỏi rõ tội danh (案由), thời gian, địa điểm và có cần mang theo giấy tờ gì không.
3. Giữ lại giấy mời, tin nhắn, chứng từ chuyển tiền có liên quan; không xóa, không sửa, không thống nhất lời khai với người khác.
4. Nếu không thông thạo tiếng Hoa, chuẩn bị nói rõ ngay từ đầu rằng bạn cần thông dịch.

Giấy mời cho thấy tôi là nghi phạm hay người làm chứng?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 71-1（《刑事訴訟法》第71條之1）, cảnh sát có thể dùng giấy mời để gọi nghi phạm đến hỏi khi cần điều tra hành vi và thu thập chứng cứ. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 196-1（《刑事訴訟法》第196條之1）, cảnh sát cũng có thể dùng giấy mời để gọi người làm chứng đến trình bày những gì mình biết.

Vì vậy, chưa thể chỉ nhìn giấy mời mà kết luận bạn là nghi phạm; tư cách được mời quyết định quyền của bạn và cách trả lời. Giấy triệu tập (傳票) của Viện kiểm sát địa phương (地方檢察署) là một loại giấy khác, do kiểm sát viên (檢察官) ký; hãy luôn căn cứ vào cơ quan, tư cách và tội danh ghi trên giấy tờ.

Không đến theo giấy mời có sao không?

Đừng bỏ qua. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 71-1（《刑事訴訟法》第71條之1）, nghi phạm đã được mời hợp lệ mà không đến và không có lý do chính đáng thì cảnh sát có thể đề nghị kiểm sát viên cấp lệnh dẫn giải (拘票).

Điều luật về người làm chứng không quy định hậu quả tương tự đối với giấy mời của cảnh sát. Dù vậy, nếu không thể đến đúng hẹn vì đi làm, khám bệnh hoặc lý do khác, hãy liên lạc sớm với đơn vị thụ lý, hỏi có được đổi lịch không và giữ lại bằng chứng; đừng tự cho rằng lịch đã được dời.

Khi bị hỏi với tư cách nghi phạm, tôi có những quyền gì?

Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 100-2（《刑事訴訟法》第100條之2） quy định các quy tắc về hỏi cung bị cáo cũng áp dụng khi cảnh sát hỏi nghi phạm. Những quyền quan trọng gồm:

• Được thông báo trước khi hỏi (Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 95（《刑事訴訟法》第95條）): nghi vấn phạm tội và tất cả tội danh; quyền im lặng, không phải khai trái ý mình; quyền chọn người bào chữa (辯護人), người thuộc diện được trợ giúp pháp lý theo luật có thể yêu cầu; quyền yêu cầu điều tra chứng cứ có lợi.
• Nếu chưa có người bào chữa mà bạn cho biết đã chọn luật sư, việc hỏi phải dừng lại, trừ khi bạn đồng ý tiếp tục.
• Quyền chọn người bào chữa ngay cả khi đang bị cảnh sát điều tra (Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 27（《刑事訴訟法》第27條）). Theo Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 245（《刑事訴訟法》第245條）, người bào chữa nói chung được có mặt khi hỏi, ghi chép và trình bày ý kiến, trừ các trường hợp luật cho phép hạn chế.
• Hạn chế hỏi ban đêm (Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 100-3（《刑事訴訟法》第100條之3）): cảnh sát về nguyên tắc không được hỏi nghi phạm vào ban đêm, tức trước khi mặt trời mọc và sau khi mặt trời lặn; ngoại lệ là khi bạn đồng ý rõ ràng, khi bị bắt ban đêm và chỉ kiểm tra có bắt nhầm người không, khi kiểm sát viên hoặc thẩm phán cho phép, hoặc khi có tình huống khẩn cấp.

Không hiểu rõ tiếng Hoa thì yêu cầu thông dịch thế nào?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 99（《刑事訴訟法》第99條）, người bị hỏi không thông thạo ngôn ngữ phải được thông dịch viên (通譯) chuyển ngữ; quy định này áp dụng cho cả bị cáo và những người khác bị hỏi, trừ khi luật có quy định khác. Hãy nói rõ ngay từ đầu nếu bạn chỉ hiểu tiếng Hoa giao tiếp, và lên tiếng khi thấy lời dịch không đúng ý.

Thông dịch viên do cơ quan điều tra bố trí khác với người hỗ trợ trao đổi giữa bạn và văn phòng luật sư. Luật sư Zhang Rong-Cheng không tự nhận thông thạo tiếng Việt; văn phòng có thể hỗ trợ sắp xếp thông dịch viên tiếng Việt hợp tác, cần đặt lịch trước, phạm vi và chi phí được xác nhận theo từng vụ việc.

Biên bản ghi sai thì sửa thế nào trước khi ký?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 41（《刑事訴訟法》第41條）, biên bản (筆錄) phải được đọc lại cho người bị hỏi hoặc cho họ tự đọc, và phải hỏi có ghi sai không; nếu người bị hỏi yêu cầu thêm, bớt hoặc sửa, lời trình bày đó phải được ghi kèm vào biên bản. Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 43-1（《刑事訴訟法》第43條之1） cho áp dụng quy định này khi cảnh sát lấy lời khai.

Hãy đọc từng trang, nhờ dịch lại đoạn chưa hiểu rồi mới ký.

Nếu giấy mời ghi tôi là người làm chứng thì sao?

Người làm chứng nói chung có nghĩa vụ khai báo, nhưng theo Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 181（《刑事訴訟法》第181條）, nếu lời khai có thể khiến chính mình hoặc người thân thuộc diện luật định bị truy cứu hoặc xử phạt hình sự thì có quyền từ chối khai. Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 196-1（《刑事訴訟法》第196條之1） cho áp dụng quy định này khi cảnh sát mời người làm chứng.

Nếu câu hỏi chuyển từ “bạn đã thấy gì” sang “bạn đã làm gì”, hoặc câu trả lời có thể khiến bạn liên quan đến vụ án, hãy dừng lại để làm rõ tư cách và rủi ro trước khi khai tiếp.

Thuật ngữ tiếng Hoa thường gặp trong hồ sơ

Căn cứ pháp luật chính thức

Liên kết mở Cơ sở dữ liệu pháp luật toàn quốc của Bộ Tư pháp Đài Loan (văn bản hiện hành).

Câu hỏi thường gặp

Nội dung liên quan