Bị tố gây thương tích, đe dọa hoặc cướp tài sản ở Đài Loan, cần hiểu gì trước?

Các tội danh bạo lực thường gặp và khung hình phạt là gì?

Cùng một cuộc xô xát có thể bị ghi thành nhiều tội khác nhau tùy mức độ thương tích, cách thức và mục đích:

• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 277（《中華民國刑法》第277條）– gây thương tích（傷害）: tù đến 5 năm, giam giữ ngắn hạn（拘役）hoặc phạt tiền đến 500.000 Đài tệ; gây chết người hoặc thương tích nghiêm trọng thì khung hình phạt cao hơn nhiều.
• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 278（《中華民國刑法》第278條）– cố ý gây thương tích nghiêm trọng（重傷）: tù từ 5 đến 12 năm; chưa đạt cũng bị phạt.
• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 302（《中華民國刑法》第302條）– giam giữ hoặc dùng cách trái pháp luật tước đoạt tự do đi lại của người khác: tù đến 5 năm, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền; Điều 302-1 tăng nặng khi có từ 3 người trở lên, mang hung khí hoặc giữ người từ 7 ngày trở lên.
• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 304（《中華民國刑法》第304條）– dùng bạo lực, cưỡng ép buộc người khác làm việc không có nghĩa vụ（強制）: tù đến 3 năm, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền.
• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 305（《中華民國刑法》第305條）– đe dọa gây nguy hại đến tính mạng, thân thể, tự do, danh dự, tài sản khiến người khác lo sợ cho an toàn（恐嚇危害安全）: tù đến 2 năm, giam giữ ngắn hạn hoặc phạt tiền.
• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 346（《中華民國刑法》第346條）– đe dọa để chiếm đoạt tài sản（恐嚇取財）: tù từ 6 tháng đến 5 năm, có thể kèm phạt tiền; chưa đạt cũng bị phạt.
• Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 328（《中華民國刑法》第328條）– cướp（強盜）: dùng bạo lực, cưỡng ép, thuốc, thôi miên hoặc cách khác khiến người khác không thể chống cự để lấy tài sản, tù từ 5 năm trở lên; chưa đạt và chuẩn bị phạm tội cũng bị phạt.

Hòa giải và rút đơn có làm vụ án chấm dứt không?

Theo Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 287（《中華民國刑法》第287條）, tội gây thương tích thông thường theo Điều 277 khoản 1 là tội chỉ truy cứu khi có khiếu nại（告訴乃論）, trừ trường hợp công chức phạm tội khi đang thi hành công vụ. Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 237（《刑事訴訟法》第237條）quy định khiếu nại phải được nộp trong 6 tháng kể từ khi người có quyền khiếu nại biết người phạm tội; Điều 238（第238條）cho phép rút khiếu nại trước khi kết thúc tranh luận ở cấp sơ thẩm, và người đã rút thì không được khiếu nại lại.

Nếu khiếu nại được rút trong giai đoạn điều tra, Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 252（《刑事訴訟法》第252條）quy định công tố viên phải ra quyết định không truy tố. Ngược lại, với gây thương tích nghiêm trọng, đe dọa, tước đoạt tự do hay cướp, hòa giải không chấm dứt vụ án mà chủ yếu là tình tiết để xem xét khi lượng hình. Văn phòng hỗ trợ đánh giá mức bồi thường hợp lý và bảo đảm văn bản rút khiếu nại được ký đúng thủ tục.

Bị đánh trước rồi chống lại thì có phạm tội không?

Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 23（《中華民國刑法》第23條）quy định hành vi chống lại sự xâm hại trái pháp luật đang diễn ra, nhằm bảo vệ quyền của mình hoặc người khác, thì không bị phạt; nếu hành vi phòng vệ vượt quá mức cần thiết, có thể được giảm hoặc miễn hình phạt.

Trên thực tế, điều quan trọng là chứng minh ai ra tay trước, sự xâm hại có đang diễn ra hay đã kết thúc, và mức độ chống trả. Camera giám sát, video điện thoại, lời của người chứng kiến và vị trí thương tích thường quyết định nhiều hơn lời kể của hai bên.

Khi có nhiều người cùng bị buộc tội, chứng cứ được kiểm tra thế nào?

Lời khai của đồng phạm thường là chứng cứ chính nhưng dễ thay đổi qua từng lần hỏi. Luật sư đặt các lần khai cạnh chứng cứ khách quan để kiểm tra ý định, vai trò và phân công của từng người.

• Lời khai của từng người ở cảnh sát, viện kiểm sát và tòa án.
• Điện thoại, lịch sử cuộc gọi và tin nhắn đầy đủ, không chỉ đoạn được trích.
• Camera giám sát, định vị và thời điểm di chuyển.
• Giấy chứng thương, hồ sơ cấp cứu và vật chứng bị thu giữ.

Luật sư hỗ trợ ở từng giai đoạn như thế nào?

1. Xác định tội danh và chứng cứ: làm rõ ai ra tay trước, có phòng vệ chính đáng hay không, ý định và mức độ thương tích của từng người.
2. Hòa giải và rút khiếu nại: với tội phải có khiếu nại, hỗ trợ thương lượng mức bồi thường và hoàn tất thủ tục rút đơn.
3. Xét xử và kháng cáo: đối chiếu từng đoạn lời khai mà bản án sử dụng với chứng cứ khách quan, đề nghị điều tra thêm khi cần; cấp thứ ba về nguyên tắc chỉ xem xét vi phạm pháp luật của bản án, nên phải chỉ ra được sai sót pháp lý cụ thể.
4. Lượng hình: đánh giá hòa giải, việc tự thú nhận, thái độ sau khi phạm tội, lỗi của bị hại và các tình tiết khác; không hứa trước kết quả về án treo hay chuyển đổi hình phạt.

Người nước ngoài cần lưu ý thêm điều gì?

Nhiều tội trong nhóm này, như Điều 277 khoản 1, 278 khoản 1, 302, 304, 305, 328 và 346 Bộ luật Hình sự, nằm trong danh sách mà Bộ luật Tố tụng hình sự Đài Loan, Điều 101-1（《刑事訴訟法》第101條之1）cho phép xem xét tạm giam khi có căn cứ cho rằng có nguy cơ tái phạm. Theo Bộ luật Hình sự Đài Loan, Điều 95（《中華民國刑法》第95條）, người nước ngoài bị tuyên phạt tù có thời hạn trở lên có thể bị trục xuất sau khi chấp hành xong hình phạt hoặc được ân xá.

Luật sư Zhang Rong-Cheng (張榮成) không tự nhận thông thạo tiếng Việt. Văn phòng có thể hỗ trợ sắp xếp thông dịch viên tiếng Việt hợp tác; cần đặt lịch trước, phạm vi và chi phí được xác nhận theo từng vụ việc.

Thuật ngữ tiếng Hoa thường gặp trong hồ sơ

Căn cứ pháp luật chính thức

Liên kết mở Cơ sở dữ liệu pháp luật toàn quốc của Bộ Tư pháp Đài Loan (văn bản hiện hành).

Câu hỏi thường gặp

Nội dung liên quan